Marine Prehistory Sampler (MPS) wordt voor het eerst ingezet in het Markermeer

Grootschalige ontwikkelingen in het Markermeer, het IJsselmeer en de Noordzee bieden nieuwe kansen voor innovatieve archeologie. In het kader van het project Versterking Houtribdijk, dat in opdracht van Rijkswaterstaat wordt uitgevoerd, zal onderzoek worden verricht naar prehistorische bewoningsresten die zich op een diepte van 10 meter in de waterbodem bevinden. Hiertoe heeft ADC Maritiem in samenwerking met Baars-CIPRO een nieuw instrument ontwikkeld waarmee grote sedimentmonsters kunnen worden genomen: de Marine Prehistory Sampler.

Het Noordzeegebied was gedurende de laatste ijstijd een uitgestrekte toendra met dynamische rivieren en door gletsjers opgestuwde zandglooiingen. Vanaf ongeveer 12.000 jaar geleden warmde de aarde geleidelijk op; dit bracht grote veranderingen teweeg in de natuur en het landschap. Een voedselrijke delta ontstond, wat nieuwe leefgebieden bood voor jagers en verzamelaars. Tegelijkertijd breidde de Noordzee zich geleidelijk uit, hetgeen op den duur tot grootschalige verdrinking van dit prehistorische landschap leidde. De leefgebieden en archeologische resten van onze verre voorouders zijn bewaard gebleven onder dikke pakketten klei, veen en zand. De omvang van deze in potentie zeer interessante archeologische gebieden is eindeloos en tot op heden nauwelijks in kaart gebracht.

Om informatie te verzamelen over deze verdronken prehistorische landschappen zijn diverse booronderzoeken en surveys met geofysica uitgevoerd. Hierdoor kon op basis van de bodemopbouw ingeschat worden waar bewoningslocaties van mensen uit de steentijd kunnen liggen. Hun sporen zijn zeer alleen zeer moeilijk te vinden: het gaat om minuscule vuurstenen pijlpunten, houtskool en stukjes verbrand bot. Toch vertellen deze op het eerste gezicht onooglijke vondsten een fascinerend verhaal. Alleen al het feit dat de moderne mens gedurende zijn bestaan op aarde voor 95% van de tijd als jager-verzamelaar heeft geleefd, maakt het de moeite waard om meer over deze archeologische resten te weten te komen.

Om de bodemlagen met de verwachte archeologische resten te bereiken, zal vanaf een kraanschip een 16 meter lange buis in de bodem worden gebracht door middel van waterspuiten. Zodra de kop van de MPS op de gewenste diepte is aangekomen, wordt de zuigpomp aangezet. Al het met water vermengde zand dat naar boven komt, gaat door een zeef. Archeologen pluizen het zeefresidu uit en op locaties met bewoningssporen worden meer monsters genomen. Op basis van alle verzamelde gegevens is het mogelijk een reconstructie te maken van het leefgebied en de leefwijze van de vroegste bewoners van onze delta. Nog niet eerder is op deze wijze een archeologisch onderzoek op het water uitgevoerd.

Het onderzoek met de MPS start op 17 september en zal enkele weken duren. De eerste informatie over de resultaten van het project komt beschikbaar via www.rijkswaterstaat.nl/versterkinghoutribdijk en www.archeologie.nl in de week van 24-28 september.

Marine Prehistory Sampler ADC

Terug naar overzicht


Reacties (0)


Geef een reactie





Toegestane tags: <b><i><br>Voeg een nieuwe reactie toe: